به گزارش پایگاه خبری گلوگاه ما،به نقل از
مازندران، سرزمین سبز و زیبای شمال ایران، حالا در یک آزمون بزرگ قرار گرفته است. بلندمرتبهسازی در این استان که روزی تنها در چند شهر خاص مطرح بود، حالا به تمامی مناطق گسترش یافته و نگاهها را به خود جلب کرده است. از یک سو کارشناسان به دنبال راههایی برای جلوگیری از آسیبهای زیستمحیطی این طرح هستند و از سوی دیگر مسئولان از فرصتهای اقتصادی و توسعهای آن سخن میگویند.
بلندمرتبهسازی به مثابه یک مدل شهری که در تهران به بلوغ نرسید، حالا در شمال ایران در حال پیادهسازی است. آیا این روند میتواند بحرانهای مشابهی را در مازندران رقم بزند؟ آیا مازندران در مسیر اشتباه تهران گام بر میدارد؟
در همین زمینه در گزارشی تلاش کردیم تا ابعاد مختلف این طرح را از دیدگاههای کارشناسی و مدیریتی بررسی کنیم و راهحلهایی عملی برای تحقق یک توسعه پایدار را مطرح کنیم.
رمضان ایمانی کارشناس ساختمان، در گفتگو با خبرنگار بلاغ با اشاره به روند فزاینده بلندمرتبهسازی در مازندران اظهار کرد: این پدیده در ذات خود نه تهدید است و نه فرصت، بلکه کیفیت اجرا و میزان انطباق آن با زیرساختهای موجود تعیینکننده پیامدهای آن خواهد بود؛ موضوعی که به اعتقاد بنده در بسیاری از نقاط استان نادیده گرفته شده است.
وی با هشدار نسبت به نبود برنامهریزی جامع در حوزه منابع آب و شبکه فاضلاب، این خلأ را یکی از مخاطرات جدی توسعه عمودی در استان دانست و افزود: گسترش ساختوسازها بدون تأمین زیرساختهای پایه، میتواند تبعاتی فراتر از یک خطای شهری و در حد یک بحران زیستمحیطی به همراه داشته باشد.
این متخصص حوزه ساختوساز در مازندران، با مقایسه وضعیت موجود با تجربه پایتخت، از تکرار الگوی ناموفق توسعه در تهران ابراز نگرانی و خاطرنشان کرد: توسعه کالبدی بدون پشتوانه زیرساختی، دیر یا زود به بنبست خواهد رسید؛ مسیری که نشانههای آن در شمال کشور نیز قابل مشاهده است.
بلندمرتبهسازی در مازندران، همچون تیغی دو لبه، با فرصتها و تهدیدهای متعددی همراه است. یکی از نگرانیهای اصلی کارشناسان، ضعف در زیرساختها و عدم هماهنگی این روند با ظرفیتهای طبیعی استان است. به گفته رمضان ایمانی، کارشناس ساختوساز، این پدیده نه تنها به شرایط زیستمحیطی آسیب میزند، بلکه میتواند موجب بحرانهای بزرگتری در آینده شود. در همین راستا، فقدان برنامهریزی جامع در حوزههایی مانند شبکههای فاضلاب و منابع آب، یکی از مشکلات جدی این روند به شمار میرود.
وی همچنین فقدان زیرساختهای پنهان نظیر شبکههای فاضلاب، سیستمهای آبخیزداری و مدیریت منابع زیرزمینی را از چالشهای مغفول این حوزه دانست و تأکید کرد: بیتوجهی به این مؤلفهها، خطر آلودگی منابع آب و تخریب خاک را به شکل جدی افزایش خواهد داد.
کارشناس ساختمان، با نگاهی انتقادی، منافع حاصل از این روند را عمدتاً متوجه سرمایهگذاران دانست و بر این باور است: در صورت تداوم این مسیر، منافع عمومی و زیستمحیطی در حاشیه قرار خواهد گرفت؛ وضعیتی که میتواند سرنوشتی مشابه کلانشهرهای بحرانزده را برای استان رقم بزند.
ایمانی، با اشاره به ویژگیهای زمینشناسی مازندران، از وجود خاکهای سست و رسوبی به عنوان مانعی جدی در مسیر توسعه عمودی یاد کرد و گفت: اجرای چنین پروژههایی نیازمند مطالعات دقیق و طراحیهای ویژه فونداسیون است.
وی همچنین ضعف در نظام نظارت بر اجرای پروژهها را یکی دیگر از نگرانیهای اساسی برشمرد و خاطرنشان کرد: نبود کنترل دقیق در مراحل حساس ساخت، میتواند ایمنی سازهها را در بلندمدت با تهدید مواجه کند.
ممنوعیت بلندمرتبهسازی در هسته مرکزی شهرهای بزرگ مازندران
در همین رابطه، مهدی یونسیرستمی، در جلسه اخیر شورای برنامهریزی و توسعه استان مازندران با ترسیم تصویری از وضعیت فعلی شهرهای بزرگ استان، تمرکز بالای فعالیتهای تجاری و خدماتی در هستههای مرکزی را عامل اصلی تشدید ترافیک و آلودگی دانست و بر ضرورت بازنگری در الگوی توسعه شهری تأکید کرد.
وی با اعلام رویکرد تمرکززدایی، صدور مجوز برای بارگذاریهای سنگین و بلندمرتبهسازی در مراکز شهری را منتفی دانست و این سیاست را گامی در جهت کاهش فشار بر زیرساختهای شهری عنوان کرد.
عالیترین مقام اجرایی استان، از رویکرد جدیدی در مدیریت شهری که هدف آن کاهش تمرکز جمعیت و فعالیتهای تجاری در هستههای مرکزی شهرها است خبر داد و تصریح کرد: هیچگونه مجوزی برای بارگذاریهای سنگین تجاری، مسکونی و بلندمرتبهسازی در این مناطق صادر نخواهد شد. این سیاست به منظور کاهش فشارهای ترافیکی و مقابله با آلودگیهای محیطی در دست اجرا است.
استاندار مازندران در ادامه با اشاره به محورهای جدید توسعه استان، به مسیر ساری به فرحآباد و خزرآباد اشاره کرد و گفت: این مناطق به عنوان کانونهای جدید برای ایجاد مجتمعهای تجاری و خدماتی در نظر گرفته شدهاند.
یونسیرستمی، ادامه داد: این طرحها میتوانند نه تنها ترافیک شهری را کاهش دهند، بلکه به رونق اقتصادی و گردشگری منطقه نیز کمک شایانی کنند.
از سوی دیگر، سیاستهای جدید مدیریت شهری در مازندران به نظر میرسد که در تلاش است تا این روند را کنترل و هدایت کند. مهدی یونسیرستمی، استاندار مازندران، در تلاش است با تمرکززدایی و جلوگیری از صدور مجوز برای بلندمرتبهسازی در هستههای مرکزی شهرها، فشارهای ترافیکی و آلودگیهای زیستمحیطی را کاهش دهد. این اقدامات میتواند نقطه عطفی در مدیریت توسعه شهری مازندران باشد، اما موفقیت آن منوط به همافزایی میان نهادهای مختلف و همراستایی با نیازهای زیستمحیطی و اجتماعی خواهد بود.
استاندار مازندران مطرح کرد: بر اساس سیاستهای جدید، هدایت سرمایهگذاریها به این محورها در نظر گرفته شده است. این اقدام بخشی از تلاشها برای توزیع مناسب بارگذاریهای شهری در سراسر استان است این برنامهها به هیچ عنوان محدود به مرکز استان نیست و باید در تمامی شهرهای بزرگ این سیاست دنبال شود.
مقام عالی دولت در استان، همچنین بر لزوم بهرهگیری از مشاوران و طراحان برجسته برای تدوین طرحهای توسعهای آیندهنگرانه در شهرهایی همچون ساری، آمل، بابل و قائمشهر تأکید کرد و گفت: این طرحها میتوانند پاسخگوی نیازهای شهری و همچنین حفظ تعادل در توسعه استان باشند.
یونسیرستمی در راستای بهبود وضعیت ترافیک در ساری، متذکر شد: احداث مسیرهای دسترسی جدید، از جمله مسیر موازی در امتداد کانال عالیواک تا جویبار، در دستور کار قرار دارد. این پروژه به عنوان یک اقدام مهم برای روانسازی ترافیک ورودی به شهر به شمار میرود.
به گزارش بلاغ؛ در میان این دو روایت، آنچه بیش از هر چیز برجسته میشود، شکاف میان «امکان» و «نحوه اجرا» در بلندمرتبهسازی است؛ جایی که نه میتوان آن را به طور کامل نفی کرد و نه بدون قید و شرط پذیرفت.
مازندران اکنون در نقطهای ایستاده که تصمیمات امروز، سیمای فردای آن را رقم خواهد زد؛ تصمیماتی که اگر بدون توجه به ظرفیتهای طبیعی و زیرساختی اتخاذ شوند، هزینههای جبرانناپذیری به همراه خواهند داشت.
همزمان، سیاستهای جدید مدیریت استان نشان میدهد که تلاش برای کنترل و هدایت این روند آغاز شده، اما موفقیت آن در گرو همافزایی میان نگاه کارشناسی و اراده اجرایی خواهد بود.
مازندران در آستانه یک تصمیم مهم قرار دارد؛ تصمیمی که نه تنها بر توسعه اقتصادی آن اثر خواهد گذاشت، بلکه بر آینده زیستمحیطی و کیفیت زندگی مردم این استان نیز تأثیرات عمیقی خواهد داشت. در حالی که بلندمرتبهسازی میتواند فرصتی برای توسعه و رونق اقتصادی باشد، توجه به زیرساختها، برنامهریزیهای جامع و مشاورههای علمی ضروری است تا این روند به یک فرآیند پایدار تبدیل شود. در غیر این صورت، مازندران ممکن است به دامی که سایر کلانشهرها در آن گرفتار شدهاند، مبتلا شود و هویت طبیعی و انسانی خود را از دست بدهد.
گزارش: مجتبی قربانی
انتهای خبر/